2.4 milyong batang babae sa Afghanistan, hindi pinapayagang makapag-aral ayon sa UNESCO

PARIS/KABUL - Ayon sa United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO), tinatayang 2.4 milyong batang babae sa Afghanistan ang hindi pinapayagang makapag-aral sa sekondarya mula nang muling makuha ng Taliban ang kapangyarihan sa bansa noong 2021. Sa linggong ito, ipinagdiriwang ng Taliban ang ikalimang anibersaryo ng kanilang pagbabalik sa kapangyarihan, habang ang ilang bansa ay patuloy na nagpapalalim ng ugnayan sa kanilang pamahalaan sa kabila ng lumalalang mga alalahanin sa karapatang pantao.

Ayon sa UNESCO, ang Afghanistan ang tanging bansa kung saan pormal na ipinagbabawal ang mga batang babae at kababaihan na makapag-aral sa sekondarya at mas mataas na antas ng edukasyon. Binanggit ng ahensya na ang sitwasyong ito ay naglalagay sa Afghanistan sa panganib ng mga dekadang nawalang potensyal, lumalalang kahirapan, at hindi maibabalik na pinsala.

Tinataya ng UNESCO na ang pagbabawal sa edukasyon ng mga kababaihan sa sekondarya at mas mataas na antas ay maaaring magdulot ng 600,000 kababaihan na umalis sa kanilang mga trabaho pagsapit ng 2066, na nagreresulta sa $9.6 bilyong kabuuang pagkalugi sa kita at pagtaas ng panganib ng maagang pag-aasawa. Hindi agad tumugon ang Ministry of Education ng Taliban sa hiling na komento.

Nang muling makuha ng Taliban ang kapangyarihan noong 2021 kasabay ng pag-alis ng mga pwersang Amerikano at kanilang mga kaalyado, paulit-ulit nilang tiniyak sa pandaigdigang komunidad na ang mga kababaihan ay mananatiling malaya na makapasok sa paaralan at mag-aral.

Sa kabila ng mga pangakong ito, isinara ang mga sekondaryang paaralan para sa mga batang babae noong Marso 2022, na sinundan ng pagbabawal sa mga kababaihan na mag-aral sa mga unibersidad noong Disyembre 2022. Inilarawan ng Taliban ang parehong pagbabawal bilang pansamantala, ngunit nanatili itong ipinatutupad. Ang mga restriksyon ng Taliban ay naglilimita rin sa mga oportunidad sa trabaho ng mga kababaihan at sa kanilang paggalaw.

Ipinagtanggol ng Taliban na iginagalang nila ang mga karapatan ng kababaihan alinsunod sa kanilang interpretasyon ng batas Islam at kultura ng Afghanistan.

Inaasahang magpapalala ang mga restriksyon sa edukasyon ng mga kababaihan sa kakulangan ng mga babaeng guro, kung saan higit sa 2 milyong mga bata sa elementarya ang hindi nakapasok sa paaralan dahil sa mga dahilan maliban sa mga pagbabawal sa mga batang babae at kababaihan, ayon sa UNESCO. Tinataya ng UNESCO na magkakaroon ng kakulangan ng higit sa 11,000 kwalipikadong babaeng guro sa Afghanistan pagsapit ng 2030.

"Maraming guro ang umalis ng bansa... at ang mga naririto sa sistema ay ipinagbabawal na ipagpatuloy ang pagtuturo," ayon kay Hoda Jaberian, ang program coordinator ng UNESCO para sa edukasyon sa mga emerhensiya, sa isang briefing.

"Ang desisyong ito na ipagbawal ang mga kababaihan na magturo sa mga lalaki ay hindi lamang nagtanggal ng malaking bilang ng mga kwalipikadong guro at tagapagturo mula sa sistema ng edukasyon, kundi nagresulta rin ito sa mga batang lalaki na tinuturuan ng mga hindi kwalipikadong guro," dagdag pa ni Jaberian. "Naiwan tayo sa mga hindi kwalipikadong guro o wala talagang guro." Ayon sa UNESCO, higit sa 90% ng mga 10-taong-gulang ay hindi makabasa ng simpleng teksto, habang ang pambansang antas ng literasiya ay nasa 37%.

Maraming paaralan ang siksikan at hindi maayos ang kagamitan. Halos kalahati ng mga paaralan ay walang tubig, sanitasyon, o pampainit, ayon sa UNESCO.

Noong 2025 lamang, 3 milyong tao ang bumalik sa Afghanistan, alinman sa sapilitan o boluntaryo, na nagdulot ng karagdagang presyon sa mga paaralan. Mula noong 2021, ang mga natural na sakuna tulad ng lindol at pagbaha ay nagdulot ng pagsasara ng 1,000 paaralan, ayon sa UNESCO. —Reuters