Iran humihiling ng kontrol sa pagpasok at pagsubaybay sa paglabas sa Hormuz

DUBAI — Nais ng Iran na magkaroon ng kontrol sa mga papasok na barko sa Strait of Hormuz at visibility sa mga palabas na sasakyang pandagat, kasama ang kakayahang makialam kung kinakailangan, sa ilalim ng pansamantalang plano na pinag-uusapan kasama ang Oman upang muling buksan ang estratehikong daanan ng tubig, ayon sa isang mataas na opisyal ng Iran na nakipag-usap sa Reuters noong Martes.

Ayon sa source na kasangkot sa mga pag-uusap, ito ang "pangkalahatang ideya na kasalukuyang pinag-uusapan," at tinukoy na ang outbound lane ay susunod sa isang ruta sa pagitan ng Iran at Oman, kung saan ang paglabas ay dapat na aprubahan sa pamamagitan ng Oman matapos ipaalam sa Iran.

Idinagdag ng source na "maliit ang posibilidad na magbago ang posisyon ng Tehran," na nagsasabing ang Tehran ay nagpakita na ng kakayahang umangkop sa pamamagitan ng paglipat mula sa kanilang orihinal na posisyon na humihiling ng buong kontrol sa daloy ng trapiko sa parehong direksyon sa strait.

Noong nakaraang buwan, tinanggihan ng Iran ang mungkahi ng Oman para sa pantay na paghahati ng mga ruta ng transit sa pagitan ng dalawang bansa, na sinabi ng Tehran na hindi tumutugon sa mga alalahanin sa seguridad ng bansa hanggang sa makamit ang pangmatagalang katatagan sa rehiyon.

Ang kontrol sa strait, na isang makitid na daanan ng tubig sa pagitan ng Golpo at Karagatang Indiano na pangunahing ruta para sa halos isang-kalimang bahagi ng suplay ng langis sa mundo at iba pang mahahalagang kalakal, ay naging pangunahing hadlang sa mga pagsisikap na wakasan ang digmaan ng US-Israel laban sa Iran.

Ang daanan ng tubig ay halos naharang mula nang magsimula ang digmaan noong huling bahagi ng Pebrero. Ang alitan sa Hormuz ay nananatiling sentro ng hindi pagkakaintindihan.

Ayon sa Washington, ang memorandum of understanding noong Hunyo sa Tehran upang itigil ang digmaan ay nangangailangan sa Iran na muling buksan ang estratehikong daanan ng tubig, habang sinasabi ng Tehran na ang teksto ay tahasang nagpreserba ng kanilang awtoridad sa trapiko ng barko.

Bago ang digmaan, ang mga barko ay malayang dumaan sa strait, na nasa teritoryal na tubig ng parehong Iran at Oman ngunit karaniwang itinuturing na isang internasyonal na daanan ng tubig.

Isang tinatawag na two-way traffic separation scheme, na pinagtibay ng UN shipping agency noong 1968 sa kasunduan ng mga bansa sa rehiyon, ang lumikha ng kasalukuyang sistema ng pag-routing ng mga barko na naghahati sa mga daanan ng paglalayag sa mga tubig ng Iran at Oman.

Ang strait, isang piraso ng tubig na 34 km (21 milya) ang lapad, ay nagbibigay ng daanan mula sa Golpo patungo sa Karagatang Indiano at pangunahing ruta para sa mga suplay ng enerhiya mula sa Gitnang Silangan at iba pang mahahalagang kalakal kabilang ang mga pataba. — Reuters