NUP, nagbigay-diin sa mga pagkaantala at hindi paglalabas ng pondo para sa mga proyekto at programang panlipunan

Inihayag ng National Unity Party (NUP), na may 58 miyembro sa Kamara ng mga Kinatawan, ang kanilang mga alalahanin sa mga pagkaantala sa paglabas ng pondo para sa mga proyekto sa imprastruktura at mga programang panlipunan na pinondohan sa ilalim ng pambansang badyet para sa 2025 at 2026. Sa isang pahayag na binasa ni Deputy Speaker Ronaldo Puno ng Antipolo, sinabi ng NUP, "Kami ay nag-aalala sa mga patuloy na ulat ng malalaking pagkaantala sa paglabas ng pondo para sa mga proyekto sa imprastruktura na pinahintulutan sa ilalim ng 2025 at 2026 General Appropriations Act (GAA)."

Ayon sa NUP, halos 40 porsyento ng mga proyekto ng Department of Public Works and Highways (DPWH) sa ilalim ng 2026 GAA ang hindi pa naisasagawa, na nagdulot ng matinding pinansyal at operasyonal na strain sa mga apektadong lalawigan at distrito. Ipinahayag din ng NUP na tila may hindi pantay at piniling lapit sa pagprograma at pagpapatuloy ng mga proyekto ng DPWH sa ilang mga distrito at lalawigan, kung saan ang ilang multi-year na mga proyekto na dati nang pinaprioritize ay hindi na isinama sa National Expenditure Program (NEP) sa kabila ng mga taon ng naunang pondo at pisikal na pagpapatupad.

"Sa ilang mga distrito at lalawigan, ang mga proyekto na naitala at pinondohan ay kalaunan idineklara ng mga distrito ng departamento na hindi maipatupad, nang walang paliwanag," dagdag pa ng NUP. "Ang epekto ng lahat ng ito ay higit na nararamdaman ng mga lokal na komunidad dahil ang bawat hindi nailabas na piso ay nagpapataas ng gastos ng proyekto sa pamamagitan ng pagkaantala, at nagdudulot ng mga hindi natapos na kalsada, hindi nabuksang silid-aralan, at nawawalang lokal na trabaho. Naniniwala kami na dapat tiyakin ng lahat ang pagsunod sa paghahanda at pagpapatupad ng pambansang badyet sa mga itinatag na alituntunin at makatuwirang pamantayan," dagdag pa ng NUP.

Dagdag pa rito, sinabi ng NUP na ang mga pondong naitalaga na sa mga distrito o sektor sa ilalim ng Assistance to Individuals in Crisis Situations (AICS) ng Department of Social Welfare and Development (DSWD) at Medical Assistance for AICS na nagkakahalaga ng P300 milyon at Medical Assistance to Indigent and Financially Incapacitated Patients (MAIFIP) na nagkakahalaga ng P120 milyon sa ilalim ng Department of Health ay naantala o na-impound. "Ang AICS at MAIFIP ay mga lifeline para sa mga tao sa ating lipunan na labis na nangangailangan. Naninindigan kami na ang pamamahagi at pagpapatuloy ng mga pambansang yaman, maging sa unang paghahanda ng badyet o sa huling paglabas ng pondo, at kung para sa imprastruktura o mga serbisyong panlipunan, ay dapat tiyakin," binigyang-diin ng NUP.

Ayon sa NUP, ang kanilang panawagan ay alinsunod sa desisyon ng Korte Suprema noong 2025 sa kaso ng PhilHealth na nagdeklara na ang mga pampublikong pondo ay dapat italaga at ilabas ayon sa batas at sa mga pamantayang itinakda nang maaga, hindi ayon sa mga kagustuhan ng sinumang humahawak ng pondo sa isang tiyak na sandali. "Ang paghawak sa mga naitalagang proyekto ng mga distrito para sa anumang dahilan, o ang pagdeklara sa mga ito na hindi maipatupad matapos silang pondohan, o ang pag-impound ng tulong panlipunan na naitalaga na, ay uri ng kapangyarihan na sinabi ng Korte na hindi pinapayagan ng Konstitusyon," ayon sa NUP.

Humiling ang GMA News Online ng komento mula sa DPWH at DSWD ngunit wala pang naibigay na pahayag hanggang sa oras ng pag-post. —KG GMA News