Pagsusuri sa mga Pagbili ng Pagkain at Suplay, Kailangan ng Opisyal na Resibo ayon sa COA

MANILA, Pilipinas — Nagpatotoo ang auditor-witness ng House prosecution na ang mga lehitimong opisyal na resibo ay kinakailangan upang ma-liquidate ang mga pagbili ng pagkain at suplay na ginamitan ng mga confidential funds, na nagtatangi sa mga ito mula sa mga simpleng acknowledgment receipts. Ayon kay Accountant Xylene Mae del Campo, supervising auditor ng Commission on Audit (COA), ang mga pagbili ng suplay at pagkain, taliwas sa ginawa ni Bise Presidente Sara Duterte, ay nangangailangan ng opisyal na resibo.

"Ang pagbili ng pagkain at suplay ay hindi nangangailangan ng pagiging kumpidensyal," pahayag ni Del Campo sa hukuman nang humingi ng paglilinaw si Senador Francis Escudero tungkol sa pagsusumite ng mga liquidation papers.

Sumang-ayon si Del Campo sa pagkakaiba ni Escudero sa pagitan ng mga bayad para sa impormasyon at mga gantimpala, kung saan ang huli ay nangangailangan ng patunay ng tagumpay ng isang operasyon. "Ihiwalay natin ang bayad para sa gantimpala at bayad para sa impormasyon. Ang bayad para sa gantimpala, dito (COA) kayo naghahanap ng patunay para sa tagumpay (ng mga operasyon)," sinabi ni Escudero sa saksi.

Ayon kay Del Campo, ang pagkakaibang ito ang dahilan sa mga pagbabago sa mga natuklasan ng COA laban sa Tanggapan ng Bise Presidente, mula sa Audit Observation Memorandum patungo sa Notice of Suspension at kalaunan ay sa Notices of Disallowance, dahil kailangang ihiwalay ng mga auditor ang mga lehitimong supporting documents mula sa mga simpleng acknowledgment receipts.

"Hindi namin (COA) pinawalang-bisa ang pagbili ng impormasyon," nilinaw ni Del Campo. Ang testimonya ay nagbigay-daan sa mas maraming katanungan mula sa mga prosecutor ng House tungkol sa paggamit ng mga confidential funds ng OVP at ng Department of Education noong pinamunuan ni Duterte ang parehong mga tanggapan.

Sinabi ni Rep. Terry Ridon, isa sa 11 congressman-prosecutors, na dapat dumalo si Duterte sa impeachment trial at umupo sa witness stand upang ipaliwanag kung saan napunta ang P612.5 milyon sa mga confidential funds.

Samantala, pinag-aaralan ng COA kung muling buksan ang mga naayos na account na may kinalaman sa mga confidential funds ng DepEd na unang nalinis matapos lumitaw ang bagong impormasyon. Sa panahon ng paglilitis, tinanong ng mga senador si Del Campo tungkol sa P125 milyon sa mga confidential funds na ginastos ng OVP sa loob ng 11 araw, mula Disyembre 21 hanggang 31, 2022.

Nang tanungin ni Sen. Francis Pangilinan kung ang paggastos ay "illegal o irregular," sinabi ni Del Campo na ito ay "irregular" dahil walang mga dokumentong sumusunod sa circular ang naipasa upang ipaliwanag ang gastusin.

Si Sen. Raffy Tulfo, sa kanyang bahagi, ay nakatuon sa P16 milyon na ginastos para sa renta at pagpapanatili ng 34 na safehouses sa parehong 11-araw na panahon. Kinumpute niya na ang arawang renta para sa bawat safehouse ay aabot sa P42,780. Sinabi ni Del Campo na ang mga acknowledgment receipts ay hindi nagbigay ng mga address ng mga safehouses.

Nang tanungin ni Tulfo kung ang mga halaga ay "labis, abusado o hindi makatotohanan," sinabi ni Del Campo na ang mga ito ay "mahal" para sa mga bayad sa renta, ngunit kailangang umasa ang COA sa sertipikasyon ng disbursing officer na ang mga ito ay kinakailangan at legal.