Sandiganbayan, tinanggihan ang hiling na alisin si Bonoan sa kasong katiwalian ni Estrada

Tinanggihan ng Sandiganbayan ang hiling ng Office of the Ombudsman na baguhin ang kaso ng katiwalian laban kay dating Senador Jose “Jinggoy” P. Ejercito Estrada, Jr. sa pamamagitan ng pagtanggal kay dating Kalihim ng Public Works na si Manuel M. Bonoan bilang co-accused. Ayon sa korte, ang mungkahing pagbabago ay makakapinsala sa karapatan ni Estrada na ipagtanggol ang kanyang sarili. Sa isang resolusyon na may 12 pahina na inilabas noong Lunes, tinanggihan ng Ikalawang Dibisyon ng anti-graft court ang mosyon ng prosekusyon na humiling ng pahintulot na magsampa ng binagong impormasyon na hindi kasama si Bonoan sa kaso.

Ang kaso ay nag-ugat mula sa mga alegasyon na sina Estrada at Bonoan ay nagkasundo upang ilihis ang humigit-kumulang P213.75 milyon mula sa pondo ng Department of Public Works and Highways (DPWH) na nakalaan para sa mga proyekto sa Bulacan. Ang mga alegasyon ay nagdulot ng hindi makatarungang pinsala sa gobyerno at nagbigay ng hindi nararapat na benepisyo sa mga piling kontratista, na labag sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act. Ang halagang ito ay bahagi ng mas malawak na P573-milyong kickback scheme na may kaugnayan sa pambansang badyet ng 2025, na kasalukuyang nasa hiwalay na kasong plunder laban kay Estrada sa Ikalimang Dibisyon ng Sandiganbayan.

Humiling din ang mga tagausig sa Ikalimang Dibisyon na alisin si Bonoan bilang state witness sa kasong plunder. Tumutol si Estrada sa kahilingan sa halos parehong dahilan, at hindi pa naglalabas ng desisyon ang korte hinggil sa mosyon.

Sa kabuuan, si Estrada ay nahaharap sa isang bilang ng plunder at dalawang bilang ng katiwalian na nagmula sa alokasyon ng mga pondo ng DPWH. Iginiit ng Ombudsman na ang pagtanggal kay Bonoan mula sa kaso ng katiwalian ay magbibigay-daan sa kanya na makipagtulungan sa imbestigasyon at pagsasakdal ng mga kaugnay na krimen, na sinasabi na ang pagbabago ay pormal lamang dahil hindi nito binago ang kalikasan ng krimen o nakapinsala kay Estrada, na naaresto na.

Tumugon si Estrada na ang pagtanggal kay Bonoan ay lubos na magbabago sa teorya ng prosekusyon at aalisin ang mga depensa na magagamit niya sa ilalim ng orihinal na impormasyon. Sumang-ayon ang korte, na nagpasya na ang mungkahing pagbabago ay mahalaga sa halip na pormal dahil ito ay magbabago sa teorya ng prosekusyon mula sa isang batay sa sabwatan sa pagitan ng dalawang pampublikong opisyal patungo sa isang nakatuon lamang sa indibidwal na pananagutan ni Estrada.

Sinabi ng korte, "Ang pagbabagong hiniling ng prosekusyon ay mahalaga dahil binabago nito ang mga materyal na alegasyon ng Impormasyon at nakakaapekto sa batayan ng kriminal na pananagutan ni akusado Estrada."

Idinagdag ng Sandiganbayan na ang pagtanggal kay Bonoan ay hindi lamang magbabawas sa bilang ng mga akusado kundi magbabago rin sa paraan kung paano maipagtatanggol ni Estrada ang kanyang sarili. Sa ilalim ng orihinal na charge sheet, maari sanang hamunin ni Estrada ang pagkakaroon ng anumang sabwatan sa pagitan niya at ni Bonoan. Gayunpaman, kung tatanggalin si Bonoan sa kaso, maaari siyang magpatotoo laban kay Estrada sa hinaharap.

"Maaari siyang asahang ilihis ang sisi at kumuha ng salungat na posisyon laban sa kanyang co-accused," sabi ng korte. "Kaya, natagpuan ng korte na mapapahamak si akusado Estrada kung ang pagbabagong ito ay papayagan sa yugtong ito ng mga pagdinig." Nagpasya rin ang korte na ang pagbabago sa charge sheet ay hindi ang tamang pamamaraan upang gawing state witness si Bonoan.

"Naniniwala ang korte na ang kasalukuyang mosyon ay walang merit dahil ito ay hindi tamang paraan upang alisin si akusado Bonoan mula sa kasong ito," aniya.

Sa halip, kinakailangan ng mga tagausig na hilingin ang pag-alis ni Bonoan sa ilalim ng Rule 119, Section 17 ng Rules of Court, na namamahala sa pag-alis ng isang akusado upang maging state witness. Nilinaw ng Sandiganbayan, gayunpaman, na ang kanilang desisyon ay hindi pumipigil sa prosekusyon na ituloy ang pag-alis ni Bonoan sa pamamagitan ng tamang pamamaraan sa susunod na yugto ng mga pagdinig.

"Ang prosekusyon ay hindi pinipigilan na humiling ng pag-alis ni akusado Bonoan bilang state witness sa tamang yugto ng mga pagdinig, basta't natutugunan ang mga kinakailangan sa ilalim ng mga alituntunin," idinagdag nito. — Mark Joseph M. Sanchez